Projekt „Ocalić od zapomnienia – dawne tradycje i rzemiosło ludowe”

W siedzibie Stowarzyszenia na Rzecz Wspierania Osób Niepełnosprawnych „Pod Skrzydłami”, na terenie Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Sokółce rozpoczął się wyjątkowy cykl spotkań z historią, tradycją i kulturą naszych przodków. Od 1 września do 31 grudnia 2026 roku realizowany jest projekt zatytułowany „Ocalić od zapomnienia – dawne tradycje i rzemiosło ludowe”. Inicjatywa ta powstała dzięki funduszom pozyskanym z konkursu Zarządu Województwa Podlaskiego w ramach zadań publicznych z zakresu kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego.
Głównym założeniem przedsięwzięcia jest ochrona niematerialnego dziedzictwa kulturowego poprzez międzypokoleniową edukację kulturalną dzieci i młodzieży niepełnosprawnej. Projekt stawia sobie za cel przybliżenie dawnych tradycji związanych z codziennym życiem podlaskiej wsi oraz tradycyjnym rzemiosłem ludowym. Zamiast suchej teorii, organizatorzy postawili na żywą historię i praktyczne przekazywanie wiedzy oraz umiejętności, które dawniej były codziennością naszych dziadków i pradziadków.
Harmonogram zaplanowanych działań jest niezwykle bogaty i zróżnicowany. Podopieczni wezmą udział w warsztatach powstawania chleba pod hasłem „Od ziarenka do bochenka”, gdzie poznają niezwykłe znaczenie chleba w polskiej kulturze. Odbędą się także zajęcia z tworzenia tradycyjnych zabawek z drewna oraz niezwykła lekcja muzealna w Muzeum Ziemi Sokólskiej, połączona z warsztatami poświęconymi dawnym zabawom oraz własnoręcznym wykonywaniem szmacianych lalek-motanek.
Wraz ze zbliżającymi się świętami Bożego Narodzenia, uczestnicy będą odkrywać tajniki rękodzieła świątecznego charakterystycznego dla Podlasia. Nauczą się tworzyć tradycyjne ozdoby choinkowe ze słomy, bibuły i papieru. Ogromną atrakcją będzie również wycieczka do Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej w Wasilkowie, gdzie uczestnicy wezmą udział w klimatycznych warsztatach „Gwiazdka w skansenie”.
Zwieńczeniem całego projektu i podsumowaniem kilkumiesięcznej pracy będzie uroczysty występ grupy kolędniczej z tradycyjną gwiazdą oraz świąteczny wystrój stołówki szkolnej. Wydarzeniu temu także towarzyszyć będzie wystawa własnoręcznie wykonanych przez podopiecznych drewnianych i szmacianych zabawek, którą będzie można podziwiać podczas przedświątecznego spotkania opłatkowego w Ośrodku.
Projekt „Ocalić od zapomnienia” to nie tylko lekcja historii, ale przede wszystkim piękny most łączący pokolenia, który pozwala ocalić od zapomnienia to, co w naszej regionalnej tożsamości najcenniejsze. Serdecznie zapraszamy do śledzenia relacji z kolejnych etapów tego niezwykłego przedsięwzięcia.
W projekcie uczestniczyć będzie 20 podopiecznych. Wszystkich chętnych zapraszamy do rekrutacji.
Szczególne podziękowania kierujemy do Zarządu Województwa Podlaskiego, dzięki któremu otrzymaliśmy dotację na realizację przedsięwzięcia i do Zarządu Powiatu Sokólskiego z Panem Piotrem Rećko – Starostą Sokólskim na czele, który zwolnił Stowarzyszenie „Pod Skrzydłami” z opłat za najem pomieszczeń do realizacji zadań w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Sokółce.

Warsztaty rzeźbiarskie i lekcja muzealna w Muzeum Ziemi Sokólskiej

Od 1 września do 31 grudnia 2026 roku realizowany jest w siedzibie Stowarzyszenia na Rzecz Wspierania Osób Niepełnosprawnych „Pod Skrzydłami” projekt zatytułowany „Ocalić od zapomnienia – dawne tradycje i rzemiosło ludowe”. Inicjatywa ta powstała dzięki funduszom pozyskanym z konkursu Zarządu Województwa Podlaskiego w ramach zadań publicznych z zakresu kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego. Głównym celem projektu jest ocalenie od zapomnienia unikalnego dziedzictwa kulturowego naszego regionu, a także przybliżenie młodszym pokoleniom tradycyjnego rzemiosła i dawnych sposobów spędzania wolnego czasu. W ramach projektu odbyły się 29 września i 7 października 2026 roku warsztaty z tworzenia tradycyjnych zabawek z drewna. Warsztaty poprowadził lokalny rzeźbiarz – prawdziwy mistrz w swoim fachu, posiadający ogromne doświadczenie w pracy z dziećmi. Uczestnicy mieli niepowtarzalną okazję pracować z naturalnym surowcem. Zadaniem dzieci było złożenie własnej zabawki z przygotowanych wcześniej, bezpiecznych elementów drewnianych. Kolejnym etapem było ich własnoręczne malowanie. Pod okiem rzeźbiarza surowe drewno zamieniło się w kolorowe, unikatowe zabawki. Praca ta wymagała skupienia, ale przyniosła autorom mnóstwo dumy i radości.
Natomiast 8 października 2026 roku w klimatycznych wnętrzach Muzeum Ziemi Sokólskiej odbyła się lekcja muzealna połączona z warsztatami poświęconymi dawnym zabawom oraz własnoręcznym wykonywaniem szmacianych lalek-motanek, które połączyły naukę z doskonałą, kreatywną zabawą. Warsztaty etnograficzne poprowadziła pani instruktor Muzeum, która wprowadziła uczestników w fascynujący świat dawnych gier i zabaw. Dzieci dowiedziały się, jak spędzali wolny czas ich dziadkowie i pradziadkowie, gdy nie znano jeszcze komputerów ani plastikowych zabawek. Druga część lekcji miała charakter praktyczny – uczestnicy tworzyli tradycyjne, szmaciane lalki-motanki. To prastare, słowiańskie lalki, które wykonuje się bez użycia igły i nitki, wyłącznie poprzez wiązanie, zawijanie i motanie skrawków materiałów oraz tasiemek. Każda lalka zyskała swój niepowtarzalny charakter, a tworzenie ich było dla dzieci głębokim przeżyciem artystycznym. Dzięki projektowi tradycja i dawne rzemiosło na nowo ożyły w rękach młodego pokolenia.
Szczególne podziękowania kierujemy do Zarządu Województwa Podlaskiego, dzięki któremu otrzymaliśmy dotację na realizację przedsięwzięcia i do Zarządu Powiatu Sokólskiego z Panem Piotrem Rećko – Starostą Sokólskim na czele, który zwolnił Stowarzyszenie „Pod Skrzydłami” z opłat za najem pomieszczeń do realizacji zadań w Specjalnym Ośrodku Szkolno – Wychowawczym w Sokółce.

„Niezapomniana podróż w przeszłość” w ramach realizacji projektu ph. „Ocalić od zapomnienia- dawne tradycje i rzemiosło ludowe”

W dn. 27.10.2006 r. 20-osobowa grupa podopiecznych „Stowarzyszenia na Rzecz Wspierania Osób Niepełnosprawnych pod Skrzydłami” uczestniczyła w wycieczce do Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej w Wasilkowie, gdzie historia ożywa na wyciągniecie ręki. Wyjazd został zorganizowany w ramach projektu „Ocalić od zapomnienia- dawne tradycje i rzemiosło ludowe” realizowanego przez Stowarzyszenie „Pod Skrzydłami”. Inicjatywa ta powstała dzięki funduszom pozyskanym z konkursu Zarządu Województwa Podlaskiego w ramach zadań publicznych z zakresu kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego. Projekt stawia sobie za cel przybliżenie dawnych tradycji związanych z codziennym życiem podlaskiej wsi oraz tradycyjnym rzemiosłem ludowym.

Uczestnicy wycieczki wzięli udział w 2-godzinnych warsztatach ph. „Od ziarenka do bochenka. Na początek obejrzeli stałą wystawę „Sochy, sierpy, stępy… czyli o niegdysiejszym gospodarstwie.”.Wystawa prezentowała narzędzia i sprzęty związane z uprawą ,przechowywaniem i obróbką ziemiopłodów w tradycyjnym gospodarstwie wiejskim na Białostocczyźnie. Zgromadzone na wystawie eksponaty pochodzą z okresu od końca XIX w. do połowy XX w. Uczestnicy poznali cały proces powstawania chleba od przygotowania pola i siewu ziarna, przez żniwa i mielenie mąki, aż po formowanie i wypiek.

W drugiej części uczestnicy własnoręcznie wyrobili i uformowali tradycyjne podpłomyki z przygotowanego ciasta. Upiekli je na piecu opalanym drewnem i spróbowali ich smaku.

Serdecznie zapraszamy do śledzenia relacji z kolejnych etapów tego niezwykłego przedsięwzięcia.